Azərbaycan xalqının tarixində qanlı və faciəli səhifələr az deyil. Bu səhifələrdən biri də 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür. Bu tarix xalqımızın yaddaşına silinməz iz salmış, minlərlə günahsız insanın həyatına son qoyulmuş, bütöv yaşayış məntəqələri yerlə-yeksan edilmişdir. 31 Mart yalnız bir matəm günü deyil, həm də milli yaddaşın, ədalət uğrunda mübarizənin və tarixi həqiqətlərin dünyaya çatdırılmasının simvoludur.
1918-ci ilin mart-aprel aylarında baş verən hadisələr Azərbaycan xalqına qarşı planlı şəkildə həyata keçirilmiş soyqırımı siyasətinin tərkib hissəsi idi. Həmin dövrdə Bakı şəhərində, eləcə də Şamaxı, Quba, Qarabağ, Lənkəran, Salyan və digər bölgələrdə minlərlə azərbaycanlı yalnız milli mənsubiyyətinə görə qətlə yetirilmişdir. Tarixi mənbələrdə qeyd olunur ki, bu qırğınlar zamanı qadınlar, uşaqlar və qocalar xüsusi qəddarlıqla öldürülmüş, yaşayış evləri yandırılmış, mədəni və dini abidələr dağıdılmışdır.
Xüsusilə Quba bölgəsində aşkar olunmuş kütləvi məzarlıqlar bu faciənin miqyasını və dəhşətini bir daha təsdiqləyir. Şamaxıda yüzlərlə kənd yerlə-yeksan edilmiş, Qarabağda və digər bölgələrdə dinc əhali amansız şəkildə məhv edilmişdir. Bu hadisələr təkcə bir xalqın deyil, ümumilikdə insanlığın faciəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Təəssüf ki, uzun illər bu həqiqətlər gizlədilmiş, sovet ideologiyası tərəfindən bu hadisələrə obyektiv qiymət verilməsinə imkan yaradılmamışdır. Azərbaycan xalqı yalnız müstəqillik əldə etdikdən sonra öz tarixinin bu acı səhifələrini açıq şəkildə araşdırmaq və dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq imkanı qazanmışdır.
Bu istiqamətdə ən mühüm addımlardan biri Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən atılmışdır. 1998-ci ildə onun imzaladığı tarixi fərmanla 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edilmişdir. Bu qərar milli yaddaşın bərpası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etməklə yanaşı, həm də bu faciəyə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi idi.
Ulu Öndər Heydər Əliyev soyqırımı həqiqətlərinin beynəlxalq aləmdə tanıdılması üçün mühüm addımlar atmış, arxiv sənədlərinin toplanması, tədqiqi və nəşri istiqamətində geniş işlər aparılmasına şərait yaratmışdır. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bu ağır cinayətlər dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırılmışdır.
Bu gün həmin siyasət uğurla davam etdirilir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 31 Mart soyqırımı ilə bağlı həqiqətlərin beynəlxalq miqyasda tanıdılması istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü işlər həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan siyasət nəticəsində Azərbaycan həqiqətləri dünya ictimaiyyətinə daha geniş şəkildə təqdim olunur, müxtəlif ölkələrdə bu faciə ilə bağlı tədbirlər keçirilir.
Eyni zamanda, beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində aparılan işlər, diplomatik fəaliyyət və informasiya siyasəti nəticəsində 31 Mart hadisələri ilə bağlı həqiqətlərin tanınması istiqamətində mühüm irəliləyişlər əldə olunmuşdur. Bu, Azərbaycan dövlətinin öz tarixini qorumaq və ədaləti bərpa etmək istiqamətində apardığı məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir.
31 Mart soyqırımı təkcə keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də gələcək üçün bir dərs kimi qiymətləndirilməlidir. Bu hadisələr göstərir ki, milli birliyin qorunması, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi və tarixi yaddaşın yaşadılması hər bir xalq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan xalqı bu faciələrdən nəticə çıxararaq daha da güclənmiş, öz dövlətini qurmuş və müstəqilliyini qorumağı bacarmışdır.
Bu gün Azərbaycan güclü və müstəqil dövlətdir. Ölkəmiz regionda söz sahibi olmaqla yanaşı, beynəlxalq arenada da öz mövqeyini möhkəmləndirir. Bu nailiyyətlər isə birbaşa olaraq dövlət başçısının həyata keçirdiyi uğurlu siyasətin nəticəsidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan həm siyasi, həm iqtisadi, həm də hərbi sahədə böyük uğurlar əldə etmişdir.
31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü hər il ölkəmizdə dərin ehtiramla qeyd olunur. Bu gün münasibətilə keçirilən anım tədbirləri, konfranslar və sərgilər həm tariximizin bu acı səhifəsinin unudulmamasına, həm də gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasına xidmət edir. Şəhidlərimizin xatirəsi daim yad edilir, onların ruhuna dualar oxunur.
Nəticə etibarilə, 31 Mart soyqırımı Azərbaycan xalqının tarixində silinməz iz qoymuş faciə olmaqla yanaşı, həm də milli birliyin, mübarizə əzminin və ədalət uğrunda aparılan mübarizənin simvoludur. Bu faciəni unutmaq olmaz və unutdurmaq da olmaz. Tarixi yaddaşımızı qorumaq, həqiqətləri dünyaya çatdırmaq və gələcək nəsillərə ötürmək hər birimizin borcudur.
Bu gün biz keçmişimizi yad etməklə yanaşı, gələcəyə daha inamla baxırıq. Çünki tarixdən dərs alan xalq heç vaxt məğlub olmur. 31 Mart isə bu dərsin ən acı, lakin ən vacib səhifələrindən biridir.
Mehman Qəhrəmanov
AAYDA-nın məsul işçisi
